## Türkiye Otomotiv Sektöründe 2024’ün İlk Yedi Ayı: Üretim, İhracat ve Pazar Durumu
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), 2024 yılının Ocak-Temmuz dönemine ait üretim, ihracat ve pazar verilerini kamuoyu ile paylaştı.
Paylaşılan verilere göre, 2024’ün ilk yedi ayında toplam otomotiv üretimi bir önceki yılın aynı dönemine göre %5 azalarak 823.636 adede ulaştı. Otomobil üretimi ise %2 azalışla 542.177 adet olarak gerçekleşti. Traktör üretimi dahil edildiğinde toplam üretim 853.704 adede ulaştı.
Ticari araç grubunda üretim, 2023’ün ilk yedi ayına göre %12, ağır ticari araç grubunda %18, hafif ticari araç grubunda ise %11 geriledi.
Sektörün kapasite kullanım oranı bu dönemde %73 olarak gerçekleşti. Araç gruplarına göre kapasite kullanım oranları ise şu şekilde: Hafif araçlar (otomobil + hafif ticari araç) %73, kamyon grubu %77, otobüs-midibüs grubu %54 ve traktör %69.
İhracat 20 Milyar Doları Aştı
2024’ün ilk altı ayında otomotiv ihracatı, önceki yılın aynı dönemine göre adet bazında %1 azalarak 581.865 adet olarak gerçekleşti. Bu dönemde otomobil ihracatı %1 artarken, ticari araç ihracatı %5 oranında geriledi. Traktör ihracatı ise %20 azalarak 9.532 adede ulaştı.
Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre (ihracatçı birlikleri kaydından muaf ihracat ile antrepo ve serbest bölgeler farkı hariç), toplam otomotiv sanayi ihracatı, 2024’ün ilk yedi ayında %16 ile sektörel ihracat sıralamasında ilk sıradaki yerini korudu.
Uludağ İhracatçı Birlikleri (UİB) verilerine göre, ilk yedi ayda toplam otomotiv ihracatı, 2023 yılının aynı dönemine göre %1 artarak 20,7 milyar dolar oldu. Euro bazında ise ihracat 18,9 milyar euro olarak gerçekleşti. Dolar bazında ana sanayi ihracatı paralel seyrederken tedarik sanayi ihracatı da %3 oranında arttı.
Satılan 10 Otomobilden 7’si İthal
2024’ün ilk 7 ayında toplam pazar, bir önceki yılın aynı dönemiyle benzer seviyede kaldı ve 698.368 adet düzeyinde gerçekleşti.
Bu dönemde otomobil pazarı %3 oranında artış sağladı ve 536.351 adet oldu. Ticari araç pazarına bakıldığında, 2023’ün aynı dönemine göre toplam ticari araç pazarı ve hafif ticari araç pazarı %11 gerilerken, ağır ticari araç pazarında düşüş %9 olarak kayıtlara geçti.
2024 yılı Ocak-Temmuz döneminde otomobil satışlarındaki yerli araç payı %30, hafif ticari araç pazarında yerli araç payı ise %31 olarak gerçekleşti.
Yılın ilk 7 ayında geçen yılın aynı dönemine göre toplam otomobil satışları %3, ithal otomobil satışları %8 artarken yerli otomobil satışları %6 oranında azaldı.
Bu dönemde geçen yılın aynı dönemine göre toplam hafif ticari araç satışları %11 azalırken yerli hafif ticari araç %47 azaldı. Aynı dönemde ithal hafif ticari araç satışlarında %27 oranında artış görüldü.
ÖTV Oranları Eşitlendi
Pandemi döneminde %45 ve %50’lik ÖTV diliminde yer alan birçok yerli otomobil, yıllar içinde fiyatların artmasına bağlı olarak ithal rakipleri ile aynı olacak şekilde %80 ÖTV dilimine girdi.
Sektör yetkilileri, bu durumun yerli otomobillerin rekabetçiliğini olumsuz etkilediğini belirterek, geçmişte yapılan matrah düzenlemelerinin yeniden uygulanması ile yerli modellerin ÖTV oranlarının düşeceğini ve bu modellerin yeniden cazip hale gelebileceğini savunuyor.
Son dönemde birçok Çinli marka da Türkiye’ye giriş yaptı. Hatta bu markalardan biri olan Chery, yerli üretim yapan Fiat ve Renault’un ardından en çok satış yapan üçüncü marka bile oldu.
OSD Başkanı Cengiz Eroldu, her fırsatta pazardaki ithal otomobil payına dikkat çekiyor. Pandemi döneminde %50-50 olan ithal/yerli otomobil payı, 2023’te ithal otomobiller lehine değişmeye başladı. Eroldu, bu durumun sürdürülemez olduğunu ifade ederek, Çinli otomobil markalarını açık bir şekilde Türkiye’de yatırım yapmaya davet etmişti.
Bu açıklamaların ardından, önce tüm yakıt türlerindeki Çin üretimi otomobillere ek %40 gümrük vergisi getirildi, ardından ise BYD Türkiye’ye yatırım yapacağını duyurdu.
Önceki ay yaptığı açıklamalarda, Türkiye’ye yeni yatırımların gelebileceğini belirten Eroldu, “Yüzde 10 olan gümrük vergisine konulan yüzde 40 ek yükümlülükler yatırım yapma kararlarını da hızlandırdı. BYD’nin arkasından başka oyuncular da gelebilirler, bunların hepsi Türkiye için son derece önemli. Pazarın büyüklüğü bir teşviktir. Biz iç pazarı biraz daha büyütebilirsek, çok oyuncu zaten gelmeye doğru hareket edecek” ifadelerini kullanmıştı.
Tüm bu sürecin ardından, BYD yetkililerinin yatırım kararı sonrası yaptıkları açıklamada, pazarda ilk üçü hedeflediklerini açıklamasını da hatırlamak gerek.
Sonuç olarak, pazardaki yerlilik oranını korumak adına, ya yeni yatırımlar çekmemiz, ya da güncel gelişmelere uygun bir ÖTV matrah güncellenmesi ile günü kurtamamız gerekecek gibi görünüyor.
News
